PMV nodigt kandidaat-ARKIV’s uit om hun dossier in te dienen in september 2010.
Op 4 juni 2010 had de officiële oprichting plaats van ARKimedes-Fonds II nv. De grootte van dit tweede ARKimedesfonds zal 100 miljoen euro bedragen. In tegenstelling tot het eerste ARKimedesfonds zullen voor ARKimedes-Fonds II geen middelen bij het publiek worden opgehaald. De middelen worden rechtstreeks uit de begroting van de Vlaamse regering gespreid in tijd ter beschikking gesteld van PMV, dat op haar beurt een kapitaalparticipatie neemt in ARKimedes-Fonds II.
Het is de bedoeling om via dat fonds het aanbod van durfkapitaal voor startende ondernemingen en kmo’s met een mooi groeipotentieel ook na 2010 te verzekeren.
Het eerste ARKimedesfonds zit inmiddels op volle kruissnelheid. Per einde maart 2010 ontvingen reeds 106 ondernemingen financiering dankzij ARKimedes-Fonds nv, samen goed 2.365 arbeidsplaatsen.
Via de hefboomwerking van ARKimedes kan dus opnieuw ruim 200 miljoen euro ter beschikking gesteld worden van private investeringsfondsen die zich richten op de financiering van starters en kmo’s in Vlaanderen.
PMV nodigt kandidaat-ARKIV’s voor het tweede ARKimedesfonds uit om hun aanvraagdossier voor te bereiden en uit te kijken naar de oproep betreffende de openstelling van de erkenningsperiode in september 2010.
Met dit initiatief onderstrepen de Vlaamse regering en PMV dat zij in het bijzonder in economisch moeilijke tijden een actieve rol wensen op te nemen in het faciliteren van de financiering van starters en kmo’s in Vlaanderen.
- 1. Waarvoor staat de ARKimedesregeling?
- 2. Waarom werd de ARKimedesregeling gelanceerd?
- 3. In welke levensfase van een onderneming profileert ARKimedes zich?
- 4. Hoe werkt ARKimedes?
- 5. Het eerste fonds, ARKimedes-Fonds nv, de eerste dertien ARKIV’s en de ARK-investeringen
- 6. Aanbod aan durfkapitaal garanderen via de lancering van ARKimedes-Fonds II
- 7. Focus op innovatieve, technologische en intrinsiek snel groeiende ondernemingen
- 8. Voorstelling van enkele van de beloftevolle doelondernemingen
- 9. Conclusie en oproep tot kandidaat-ARKIV’s
1. Waarvoor staat de ARKimedesregeling?
De ARKimedesregeling is een durfkapitaalregeling ten behoeve van opstartende bedrijven of bedrijven met een belangrijk groeipotentieel.
De regeling ging in 2005 van start met de lancering van een eerste ARKimedesfonds, ARKimedes-Fonds nv.
2. Waarom werd de ARKimedesregeling gelanceerd?
De ARKimedesregeling kwam tot stand om een leemte in de risicokapitaalmarkt op te vangen. Met name het marktsegment ter financiering van starters en kmo’s in Vlaanderen waar nauwelijks enige private investeerder een rol wou opnemen, omdat ofwel de investeringsdeal voor hen nog te klein was, ofwel het risico vanwege de vroege levensfase door hen nog te groot werd bevonden. Dit zou vandaag nog steeds het geval zijn indien de ARKimedesregeling niet zou voorzien in ARKimedesfondsen ter activering van risicokapitaal in dit specifieke segment.
3. In welke levensfase van een onderneming profileert ARKimedes zich?
De erkende kapitaalverschaffers of ARKIV’s starten daar waar early stage en spin-off fondsen aan ondernemingsprojecten al een eerste concrete vorm gaven en helpen projecten te financieren tot wanneer zij voldoende substantiële grootte hebben opdat de private durfkapitaalmarkt de verdere financieringsnoden alleen kan invullen. Dat houdt ook groeifinanciering in.
4. Hoe werkt ARKimedes?
ARKimedesfondsen zijn dakfondsen die uitsluitend als minderheidsaandeelhouder investeren in erkende investeringsfondsen, ook wel ARKIV’s genaamd. De ARKIV’s dienen een minstens even groot bedrag aan middelen op te halen bij private investeerders. Eens erkend als ARKIV is deze gehouden om haar middelen te investeren in ondernemingen actief in het Vlaamse Gewest (zogenaamde doelondernemingen). De ARKIV is dan wel, onder andere door specifieke Europese regelgeving, gehouden tot enkele richtsnoeren:
- Investeringen vanuit ARKIV’s zijn steeds investeringen in het kapitaal van een doelonderneming, al dan niet aangevuld met converteerbare leningen of leningen met warranten;
- Investeringen moeten zorgen voor vers geld in de onderneming waarin wordt geïnvesteerd. Puur vervangingskapitaal is dus uitgesloten;
- De ondernemingen waarin wordt geïnvesteerd moeten voldoen aan de Europese kmo-definitie (balanstotaal en/of omzet kleiner dan respectievelijk 43 miljoen euro of 50 miljoen euro én er moeten minder dan 250 werknemers tewerkgesteld zijn);
- De doelondernemingen moeten financieel onafhankelijk zijn, m.a.w. ze mag niet voor meer dan 25% worden gehouden door een ‘grote’ onderneming (alles wat niet onder de Europese kmo-definitie valt). Een uitzondering op deze regel betreft institutionele beleggers en/of riscokapitaalverschaffers als dergelijke aandeelhouder;
- Eén ARKIV, of verschillende ARKIV’s samen, kunnen maximaal 1,5 miljoen euro investeren per investeringsronde van 12 maand in één onderneming;
- Een ARKIV kan geen meerderheidsparticipatie nemen in een doelonderneming. Een meerderheidsparticipatie ‘en cours du route’ omwille van uitzonderlijke omstandigheden en om de participatie te vrijwaren is wel toegestaan.
Deze richtsnoeren hoeven niet beperkend te zijn. Omdat bepaalde types van ondernemingen nu éénmaal meer vergen dan het voor ARKIV’s opgelegde plafond van 1,5 miljoen euro per investeringsronde van 12 maanden en/of omdat bepaalde participaties soms niet aan bovenstaande omschrijvingen voldoen, kan deze problematiek via een moeder-dochter fondsstructuur opgevangen worden. Het moederfonds van een ARKIV kan dan net die investeringen doen die buiten de ARKimedes criteria liggen en zou kunnen coïnvesteren met een ARKIV indien de investeringsbedragen de investeringsplafonds voor een ARKIV overtreft.
De ARKIV’s investeren met de intentie deze bedrijven na gemiddeld vijf tot acht jaar bij een normaal economisch klimaat te verkopen met meerwaarde.
Noch het ARKimedesfonds, noch de beheermaatschappij ARKimedes Management, nemen in enig opzicht deel aan de beslissing om al dan niet in een onderneming te (des)investeren. ARKimedes ziet wel toe dat de ARKimedesregelgeving wordt nageleefd.
5. Het eerste fonds, ARKimedes-Fonds nv, de eerste dertien ARKIV’s en de ARK-investeringen
Inmiddels is het eerste ARKimedesfonds, ARKimedes-Fonds nv, operationeel. Het fonds werd op 8 juni 2005 opgericht; haalde in september van dat jaar 75 mln. euro via de uitgifte van aandelen en 35 mln. euro via obligaties op bij het publiek en investeerde in dertien ARKIV’s, waarvan er vandaag nog twaalf actief zijn. Dankzij de hefboomwerking van het eerste fonds, waarbij private investeerders minstens eenzelfde bedrag aanreiken, zal ongeveer 200 mln. euro ter beschikking komen van investeringsfondsen in Vlaanderen.
De ARKIV’s mogen enkel de eerste vijf levensjaren (de investeringsperiode) investeren in nieuwe dossiers, terwijl vervolginvesteringen in bestaande doelondernemingen mogelijk zijn tijdens de hele duur van de ARKIV’s. Circa 44% van alle door de ARKIV’s gebudgetteerde ARK-investeringen betreffen vervolginvesteringen.
Per einde maart 2010 hebben 250 ARK-investeringen plaatsgevonden, waarvan 124 initiële en
126 vervolginvesteringen. Circa 106 bedrijven ontvingen ARK-middelen en vertegenwoordigen samen 2.365 arbeidsplaatsen.
Daarmee zijn de ARKIV’s ondanks de economische crisis qua investeringsritme nog steeds min of meer in lijn met het geconsolideerde budget qua ARK-investeringen van 117 mln. euro per einde maart 2010. Per einde maart noteerden we immers 103 mln. volstortte ARK-investeringen, 11,1 mln. euro aan contractuele investeringsverplichtingen tegen gedefinieerde milestones en 8,3 mln. euro aan afgeleverde termsheets van ARKIV’s.
De middelen van het ARKimedes-Fonds zijn ondertussen integraal gealloceerd aan de bestaande ARKIV’s. De ARKIV’s vragen de middelen op naarmate zij ARK-investeringen doorvoeren of werkingskosten moeten betalen.
Voorts stellen de huidige twaalf ARKIV’s alles in het werk om hun participaties te laten groeien en voor te bereiden voor een exit de komende jaren. Door de economische crisis werd een aantal lopende exitgesprekken voorlopig uitgesteld in afwachting van een betere prijsvorming. Huidige markten zijn gunstig voor wie investeert, doch wie een bedrijf wil verkopen wacht best tot wanneer de economie opnieuw aantrekt. Doch dat neemt niet weg dat enkele onder hen in hun marktsegment in de toekomst een vooraanstaande rol kunnen en zullen spelen binnen het mondiale economische landschap. Enkele van deze beloftevolle doelondernemingen worden in punt 7 kort toegelicht.
Voor een eerste evaluatie van de return van ARKimedes-Fonds nv is het nog te vroeg, daarvoor is het nog even wachten tot wanneer de ARKIV’s overgaan tot het ten gelde maken van hun participaties.
6. Aanbod aan durfkapitaal garanderen via de lancering van ARKimedes-Fonds II
De investeringsperiode van de meeste ARKIV’s loopt eind januari 2011 af. Dat houdt in dat zij hun resterende middelen van dan af dienen voor te behouden voor bestaande participaties.
Om het aanbod van durfkapitaal te waarborgen geeft de Vlaamse regering groen licht voor de lancering van het tweede ARKimedesfonds, ARKimedes-Fonds II nv. Het tweede fonds wordt op 4 juni opgericht met een minimum kapitaal, maar de finale inbreng van de Vlaamse Overheid zal 100 miljoen euro bedragen. Via de hefboomwerking van ARKimedes kan dus ruim 200 miljoen euro ter beschikking komen van private investeringsfondsen die zich richten op starters en kmo’s in Vlaanderen.
In september zal de erkenningsperiode opengesteld worden voor kandidaat-ARKIV’s. Geïnteresseerden kunnen dus na deze openstelling een dossier indienen. Zo’n dossier omvat:
• Naam van de kandidaat ARKIV en haar aandeelhouders;
• De namen van de beheerders van de kandidaat ARKIV alsook hun track record;
• Een voorstel tot beheersovereenkomst en vergoeding;
• Een omschrijving van het de activiteiten, het investeringsbeleid, investeringscriteria, investeringsperiode, exitstrategie & coïnvesteringsregels;
• De organisatiestructuur (samenstelling en bevoegdheden van vennootschapsorganen eventuele comités en interne rapporteringsregels
• Boekhoudkundige en adminstratieve organisatie en de identiteit van de commissaris, zijn bezoldiging en de einddatum van zijn mandaat
• Hun budget en businessplan over de fondsduur
• Overzicht van de risicofactoren die relevant zijn voor een eventuele investering door ARKimedes
In principe moeten kandidaat-ARKIV’s zélf kunnen voorzien in hun financiering of de samenstelling van hun team. Het is evenwel wél mogelijk dat ARKimedes een erkennings’belofte’ aflevert. Dit impliceert dat de kandidaat-ARKIV voor een welbepaalde periode zeker is over de investering van ARKimedes en dus daarna nog aan verdere fondsenwerving kan doen en/of het team verder uitbouwen.
Eens de eerste kandidaat-ARKIV’s in Q4 2010 erkend zullen zijn, kunnen de eerste investeringen in nieuwe ARKIV’s in januari 2011 gebeuren. Uit de eerste contacten en verkennende gesprekken blijken een aantal marktpartijen al zeer concrete interesse te hebben voor een erkenning.
In tegenstelling tot het eerste fonds zullen voor ARKimedes-Fonds II geen middelen bij het publiek worden opgehaald. De middelen worden rechtstreeks uit de begroting van de Vlaamse regering gespreid in tijd ter beschikking gesteld van PMV, die een kapitaalparticipatie neemt in ARKimedes-Fonds II. Zo wordt vermeden dat het tweede fonds zich moet richten tot de geldkapitaalmarkt waar de kosten van een publieke ophaling vandaag minder gunstig zijn en tevens geen garantie geeft op de gewenste financieringsvorm. Bovendien heeft de Europese Commissie eerder al laten verstaan dat zij in de toekomst het belastingkrediet wil herzien. Voorts zullen de middelen in het ARKimedes-Fonds II gespreid in tijd worden volstort en dit naarmate investeringen in ARKIV’s of werkingskosten betaald moeten worden. Daardoor kan het fonds zich geheel toeleggen op zijn investeringen.
7. Focus op innovatieve, technologische en intrinsiek snel groeiende ondernemingen
Doordat ARKIV’s focussen op opstartende bedrijven of potentieel snelgroeiende kmo’s met een tijdshorizon van enkele jaren, zullen zij van nature vnl. richten op hoogtechnologische en innovatieve bedrijven zonder daarbij de gezonde en groeiende kmo uit het oog te verliezen.
8. Voorstelling van enkele van de beloftevolle doelondernemingen
Adam Software
ADAM software uit Deinze heeft met de steun van ARKimedes via ARKAFUND een crossmediaal softwareplatform ontwikkeld en is door intense commercialisering uitgegroeid tot één van de wereldleiders in ‘Digital Asset Management’. De onderneming stelt inmiddels zo’n vierentwintig mensen tewerk.
Fugeia
Fugeia is een spin-off van de KU Leuven en de KaHo St Lieven die zich richt op het ontwikkelen en vermarkten van vernieuwende ingrediënten voor de voedingsindustrie. Deze zogenaamde ‘pre-biotica’ stimuleren de groei en/of de activiteit van één of meerdere soorten bacteriën in de dikke darm en bevorderen daardoor dus ook de gezondheid van de gastheer.
Dankzij de steun van ARKimedes via Fortis Private Equity ARKimedes en KBC Arkiv kon de onderneming de verdere ontwikkeling van nieuwe producten financieren. Inmiddels werden al samenwerkingsovereenkomsten afgesloten met 2 multinationals in de voedingsindustrie. Het bedrijf stelt een tiental personen tewerk.
Clear2Pay
Betaaltechnologiebedrijf Clear2Pay is leverancier van global payment solutions aan de financiële sector voor veilige en tijdige elektronische betalingen. De innovatieve technologie van Clear2Pay doet de verwerkingskosten van transacties dalen en helpt nieuwe, interessante betaaldiensten te leveren die de concurrentie het nakijken geven. Met de betalingsoplossingen van Clear2Pay bieden de instellingen hun klanten eenvoudige, erkende manieren om online te betalen: gaande van complexe handelsondersteunende business-tobusinessomgevingen, via e-commercetoepassingen tot winkelbetalingen en overschrijvingdiensten. Clear2Pay heeft een sterke klantenbasis van wereldwijde en grote regionale financiële instellingen zoals ING, Banco Santander, Crédit Agricole, VISA, MasterCard, BNP Paribas, The Federal Reserve, enz.
Deze onderneming werd mede gefinancieerd door ARKimedes-Fonds via haar ARKIV’s Big Bang Ventures II en Gimv Arkiv Technology Fund. In december 2009 slaagde Clear2Pay erin om in volle crisis 50 miljoen euro additionele financiering op te halen, waarin co-founder Big Bang Ventures II participeerde, meteen de grootste kapitaalverhoging van 2009 in de Europese technologiesector, om haar positie wereldwijd uit te bouwen via strategische acquisities.
Clear2Pay ontving de Prijs van de Vlaamse regering voor de ‘Beloftevolle onderneming van het jaar 2009’. Juryvoorzitter Geert Noels roemde Clear2Pay om het feit dat het als jonge onderneming in staat is om met een sterke technologie, een innovatieve aanpak, en de focus van bij de start op een internationale uitbouw van het bedrijf in deze globaal opererende sector in sneltempo te groeien naar een niveau dat vele mature bedrijven niet halen.
Trinean
Trinean ontwikkelt innovatieve meetinstrumenten voor de life sciences-markt. Het is een gezamelijke spin-off van de Universiteit Gent en IMEC die in september 2006 het levenslicht zag.
Het bedrijf ontwikkelt en commercialiseert de eerste nanoliter spectrophotometers (DropSense96®) en bijhorende micro-fluïde chips (DropPlate16/96®) die het mogelijk maken om DNA en RNA concentratiemetingen te doen op zeer kleine volumes (0,5 – 2,5 μL) en dit op een volledig geautomatiseerde manier. Dat is van groot belang voor de moleculaire biologie waar tot op heden met tijdrovende technieken, niet onbelangrijke hoeveelheden DNA/RNA materiaal dienen te worden opgeofferd om dergelijke metingen te kunnen uitvoeren. Naast DNA/RNA concentratiemetingen worden er verder nog andere nieuwe toepassingen beoogd, waaronder ADME-testen, eiwitconcentratiemetingen, enzymologische bepalingen, nepelometire en klinische diagnostiek.
Deze onderneming werd in 2007 gefinancieerd door ARKimedes-Fonds via Baekeland Fonds II en Capital-E. Naast de bestaande aandeelhouders participeerde ook Vesalius Biocapital Arkiv in een bijkomende financieringsronde eind 2008. Op die manier kreeg Trinean de kans om de innovatieve technologie effectief te vermarkten.
9. Conclusie en oproep tot kandidaat-ARKIV’s
Met de lancering van het tweede fonds beoogt de Vlaamse regering het aanbod van durfkapitaal voor opstartende ondernemingen en kmo’s met een mooi groeipotentieel ook na 2010 te verzekeren en zo samen met PMV te zorgen voor een volledig pallet aan financieringsmiddelen voor ondernemingen, van bij de opstart tot de groei van een bedrijf.
Kandidaat-ARKIV’s worden uitgenodigd om hun aanvraagdossier voor te bereiden en uit te kijken naar de oproep betreffende de openstelling van de erkenningsperiode in september 2010.
Meer info:
ARKimedes Management nv
T 02 229 52 30

