pmv:Naar inhoud

Kapitaal voor cultuur

Sinds eind 2006 beschikt Vlaanderen over een investeringsfonds voor cultuurgebonden activiteiten en ondernemingen. CultuurInvest werd opgericht omwille van het gebrek aan private investeringen in de culturele industrie. CultuurInvest kan investeren in ondermeer volgende sectoren:

 

• nieuwe media en computergames
• de audiovisuele sector en digitale vormgeving
• de muziekindustrie en het concertwezen
• design en designermode
• gedrukte media en grafische vormgeving
• uitgeverijen en boekhandels
• musical en podiumkunsten
• distributie binnen de beeldende kunsten
• …

 

Investeren

CultuurInvest werd ondergebracht onder de vleugels van ParticipatieMaatschappij Vlaanderen (PMV) nv. De keuze om CultuurInvest operationeel onder te brengen bij PMV moet de markt duidelijk maken dat het instrument verschilt van het subsidie-instrumentarium zoals dat bestaat bij de administratie Cultuur van het Vlaamse Gewest. CultuurInvest investeert namelijk en verstrekt geen subsidies. Investeringen vereisen immers terugbetaling en financieel rendement, subsidies niet.

 

Fondsgrootte

Het investeringsfonds CultuurInvest beschikt vandaag over 21,5 miljoen euro. Dat kapitaal werd voor de helft gefinancierd met middelen van PMV en voor de helft opgehaald bij zeven strategische privépartners. Daarvoor werd een obligatielening uitgeschreven met bulletterugbetaling op tien jaar. Het vooropgestelde investeringsritme per jaar ligt op 3,5 miljoen euro.

 

Doelstelling

Het fonds zal na twaalf jaar, via eigen investeringen en door het faciliteren van andere investeerders en financiering, een impact hebben op de markt van 100 miljoen euro. Deze doelstelling kan enkel gerealiseerd worden als CultuurInvest opereert als rollend fonds. Dat wil zeggen dat de middelen die geïnvesteerd worden, moeten terugvloeien naar het fonds met rendement.

Gelet op het investeringskarakter van CultuurInvest is het van groot belang dat er zakelijke criteria gehanteerd worden bij de evaluatie van de dossiers. De basis voor beslissingen ligt daarom eerst en vooral bij een goed onderbouwd businessplan en een competent ondernemersteam. Culturele criteria zijn van belang bij de evaluatie, maar zijn niet doorslaggevend.

 

Organisatie

CultuurInvest is georganiseerd op drie niveaus:

  • het managementteam analyseert de dossiers en bespreekt de businessplannen met de ondernemers. Dit proces is interactief en de duur ervan kan variëren;
  • het investeringscomité beslist autonoom om al dan niet te investeren;
  • het strategisch comité bewaakt de werking, de grote lijnen, doelstellingen en keuzes van CultuurInvest.

De werking van CultuurInvest is niet gebonden aan vaste tijdschema’s en speelt op een soepele manier in op de investeringsopportuniteiten die zich aandienen.

 

Instrumenten

CultuurInvest verstrekt leningen aan, en neemt participaties in ondernemingen. Zo kunnen projecten met beperkte looptijd gefinancierd worden via kortetermijnleningen. Daarnaast kan CultuurInvest achtergestelde leningen verstrekken voor een langere termijn. De leningen worden steeds verstrekt aan ondernemingen, nooit aan natuurlijke personen. CultuurInvest vraagt geen persoonlijke borgen aan de ondernemers waardoor het instrument duidelijk verschilt van een bancaire lening.

Naast leningen kan CultuurInvest participeren in het kapitaal van de ondernemingen. Dat kan echter alleen via kapitaalsverhogingen. Beide financieringsinstrumenten zijn erop gericht om meer zuurstof te verlenen aan de culturele ondernemers en zo meer mogelijkheden te creëren.

 

Europese aanmelding

Vooraleer CultuurInvest te lanceren, werd het hele plan voorgelegd aan de Europese Commissie. Het was onder meer de bedoeling van deze aanmelding om er voor te zorgen dat CultuurInvest geen oneerlijke concurrentie in de hand zou werken; de markt niet zou verstoren en dat de regio’s geen protectionistische instrumenten zouden creëren. CultuurInvest kreeg groen licht van de Europese Commissie.

 

Strategie

De inhoudelijke strategie van CultuurInvest voor de keuze van projecten en doelondernemingen is hybride. CultuurInvest wil eerst en vooral investeren in ondernemingen die zich bezighouden met de creatie van artistieke producten. Daarnaast wil CultuurInvest ook investeren in de bouwstenen voor cultuur. Dat zijn al de ondersteunende bedrijven en diensten aan artiesten en artistieke projecten. Denk bijvoorbeeld aan ondernemingen die artiesten kunnen bijstaan op juridisch of op zakelijk vlak, ondernemingen die de distributie van het artistiek product kunnen faciliteren, of aan communicatie-instrumenten…

De financiering van de bouwstenen hebben als einddoel om het artistieke product zo goed en zakelijk mogelijk tot bij een betalend publiek te brengen.

 

Financiële impact

De financiële impact van CultuurInvest op de markt omvat zowel de middelen die CultuurInvest zelf investeert als de middelen die andere partijen samen met CultuurInvest besteden. De totale impact van de investeringen van CultuurInvest op de Vlaamse markt bedraagt na twee jaar maar liefst 9,1 miljoen euro. CultuurInvest staat in voor 4,7 miljoen euro en de overige 4,4 miljoen euro wordt ingevuld door banken, andere investeerders of de ondernemers zelf.

CultuurInvest beschikt over twee soorten financiële instrumenten: kapitaalparticipaties en leningen. Voor elke euro kapitaal die CultuurInvest investeert, is een match van één op één noodzakelijk. Dat wil zeggen dat er voor elke euro van CultuurInvest, ook een euro kapitaal is vereist van de ondernemers zelf of van andere financiers, en dat voor minstens het bedrag van de inbreng van CultuurInvest. Deze verplichting werd opgelegd door Europa voor het instrument kapitaal. CultuurInvest heeft al voor 1,3 miljoen euro geïnvesteerd in kapitaal.

CultuurInvest investeerde 2,6 miljoen euro in de vorm van leningen. Daarbij is – in tegenstelling tot bij kapitaalparticipaties - geen match noodzakelijk voor hetzelfde bedrag. CultuurInvest probeert wel steeds om ook met banken en andere partijen aan tafel te zitten om een zo gezond mogelijke financieringsmix te verkrijgen voor de onderneming.

 

Resultaten na twee jaar CultuurInvest

Tijdens de eerste twee jaar kreeg CultuurInvest 190 dossiers aangemeld en nam het investeringscomité 33 investeringsbeslissingen. De dossiers zitten mooi gespreid over de verschillende culturele sectoren heen. Ondertussen zijn ook de eerste terugbetalingen van de leningen een feit. Het fonds is dus aan het "rollen".